ActionAid is a global movement of people working together to further human rights and defeat poverty for all.

Kết quả đạt được từ những nỗ lực xóa mù chữ ở Việt Nam

Wednesday, September 14, 2016 - 11:20

Công tác xoá mù chữ trong hơn 70 năm qua ở Việt Nam đã có nhiều bước tiến, và những nỗ lực này vẫn được tiếp tục đến ngày hôm nay.

Việt Nam đạt được tiêu chuẩn quốc gia về tỷ lệ biết chữ năm 2000, với 94% dân số­ từ 15 đến 35 tuổi biết chữ, so với con số hơn 95% dân số không biết đọc biết viết năm 1945, khi đất nước mới giành độc lập.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm học 2015-2016, tỷ lệ biết chữ đã đạt 98,1 % trong nhóm tuổi từ 15 đến 35 và 96,83 % trong nhóm tuổi từ 15 đến 60.

Các thành phố trực thuộc trung ương, các tỉnh ven sông Hồng và khu vực trung tâm miền bắc là những địa phương đạt kết quả tốt nhất nhất trong công tác xoá mù.

Tới 99,99 % cư dân từ độ tuổi 15 đến 60 tại lưu vực sông Hồng tỉnh Thái BÌnh biết đọc và viết. Tỷ lệ này ở tỉnh Hải Dương là 99,9 %, của tỉnh Hà Nam là 99,95 %, của tỉnh Nam Định là 99,95 % và của trung tâm Đà Nẵng là 99,9 %.

Tuy nhiên, vẫn còn những người thậm chí không biết viết tên mình, chủ yếu là ở khu vực miền núi phía bắc, Tây Nguyên và các tỉnh lưu vực sông MeKong. Họ chiếm 17,29 % dân số tỉnh Lai Châu, 17,79 % dân số tỉnh Hà Giang, 6,38% dân số tỉnh Gia Lai, 5,17% dân số tỉnh Đak Lak, 8,44 % dân số tỉnh Trà Vinh và 4,7 % dân số tỉnh Long An.

Số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho thấy đa số người mù chữ là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 44,8 % số người mù chữ trên cả nước.

Nỗ lực trải rộng trên cả nước

“Việt Nam đã có những bước tiến lớn trong công cuộc xóa nạn mù chữ hiệu quả”, ông Nguyễn Công Hinh -  Vụ trưởng Vụ Giáo dục Thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.

Trên cả nước, khoảng 11.060 trung tâm giáo dục dựa vào cộng đồng đang cùng nhau hoạt động để đối phó với nạn mù chữ bằng việc mở các lớp học và phát động nhiều hoạt động học đa dạng, giúp người học phát triển khả năng đọc và viết, qua đó cải thiện cuộc sống của mình.

Năm 2013, một đề án xóa nạn mù chữ cho đến năm 2020 đã được trình và phê duyệt bởi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Đề án nhằm nâng cao tỉ lệ biết chữ từ độ tuổi 15 đến 60 lên 98% cho đến năm 2020.

Để triển khai đề án, những kế hoạch xóa mù chữ cụ thể đã được đặt ra cho bộ Giáo dục và Đào tạo và mỗi địa  phương, ông Hinh cho biết.

Bộ Giáo dục và Đào Tạo đã tăng cường cải cách phương pháp giảng dạy, đặc biệt qua việc sử dụng kỹ thuật REFLECT (Tái tạo lại phương pháp xoá mù chữ thông qua việc sử dụng các kỹ thuật nâng cao năng lực cộng đồng) cho những khu vực có tỉ lên mù chữ cao, bao gồm vùng núi phía bắc, Tây Nguyên và lưu vực sông Mekong.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã hợp tác với các hiệp hội thúc đẩy giáo dục, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, và Đoàn Thanh niên để góp phần đẩy mạnh công cuộc xóa mù chữ.

“Nhiều khóa đào tạo chuyên sâu về kiến thức và phương pháp giảng dạy được tổ chức cho giáo viên toàn thời gian và bán thời gian, nhiều lớp học được mở ra cho những người yếu thế như người dân tộc, người khuyết tật và tù nhân, để giúp họ tiếp cận kiến thức”, ông Hinh lưu ý thêm.

Ngành giáo dục đã đa dạng hoá các hoạt động học tập tại các trung tâm giáo dục dựa vào cộng đồng để thu hút nhiều người dân địa phương và ngăn ngừa nạn mù chữ quay trở lại.

Hợp tác với các đối tác nước ngoài

Những kết quả Việt Nam đạt được một phần là nhờ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế. Trong đó, ông Hinh nhấn mạnh tới dự án “Phát triển chiến lược Hệ thống nguồn lực hỗ trợ sáng kiến nâng cao năng lực xoá mù chữ tại Việt Nam”.

Với sự hỗ trợ từ UNESCO, dự án đã được triển khai trên 63 tỉnh thành từ tháng 11/2016 đến tháng 12/2008, hỗ trợ Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương phát triển giáo dục dựa vào cộng đồng và giáo dục thường xuyên, cung cấp các khoá tập huấn cho người lao động mù chữ, soạn thảo sách giáo khoa về các chủ đề khác nhau để giúp họ nâng cao các kĩ năng của mình.

Trong khi đó, chương trình REFLECT, một cách tiếp cận để xoá nạn mù chữ khác đã được triển khai ở Việt Nam bởi tổ chức ActionAid và Bộ Giáo dục và Đào tạo từ năm 2000. Chương trình kết hợp việc dạy các kỹ năng đọc, viết với những vấn đề người học quan tâm và có thể áp dụng vào cuộc sống, làm bài học thêm phần lý thú và hiệu quả.

Chương trình này đã được thí điểm tại các tỉnh có tỷ lệ mù chữ cao như Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Hà Tĩnh, Ninh Thuận, Trà Vinh, và Sóc Trăng.

Vụ trưởng cũng nhấn mạnh tới quan hệ hợp tác với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản, qua Liên hiệp quốc gia các hội UNESCO tại Nhật Bản, đã hỗ trợ dự án xoá mù chữ cho người lớn tại vùng miền núi phía Bắc.

Sự ghi nhận quốc tế

Những cố gắng qua nhiều thập kỉ của Việt Nam trong công tác xóa nạn mù chữ đã được ghi nhận bởi cộng đồng quốc tế, minh chứng là các giải thưởng xoá mù chữ của UNESCO năm 1978, 1979, 1980, 1983, 1985, 1988 và 1997.

Năm nay, Việt Nam sẽ được vinh danh khi UNESCO quyết định trao tặng giải thưởng quốc tế vì giáo dục  mang tên Vua Sejong cho dự án “Sách hoá nông thôn”

Lễ trao giải sẽ được tổ chức cùng lúc với Lễ kỉ niệm 50 ngày Quốc tế Xoá mù chữ tại trụ sở của UNESCO tại Paris vào ngày 8/9. 

Dịch tin từ: http://english.vietnamnet.vn/fms/education/163416/vietnam-s-illiteracy-eradication-efforts-come-to-fruition.html